จากการดำเนินจัดกิจกรรมเวทีประชาคมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ศิลปะวัฒนธรรม สู่ชุมชน  วิทยาลัยชุมชนน่าน สู่ “บ้านดอนมูล  Street Art , Graffiti “โครงการพัฒนาศูนย์น่านศึกษาให้เป็นพื้นที่การเรียนรู้เสริมสร้างความสุขและความเข้มแข็งของชุมชน ในวันที่  2 มีนาคม 2564 ณ หออัตลักษณ์นครน่าน วิทยาลัยชุมชนน่าน ที่ผ่านมา  

กลองมะโหระทึก ทางด้านแอ่งตอนเหนือของจังหวัดน่านพบกลองมะโหระทึกในแหล่งโบราณคดีบ้านบ่อหลวง อำเภอบ่อเกลือ จำนวน 2 ใบ มีการตกแต่งลวดลายแบบเฮเกอร์ 3 (Heger III) โดยเป็นกลองมะโหระทึกที่มีการตกแต่งลวดลายด้วยลายเฉพาะถิ่นเข้ามาผสมผสานกับต้นฉบับเดิมมากกว่าแบบเฮเกอร์ 1 และ 2 โดยยังคงลวดลายเฉพาะของวัฒนธรรมดองซอนเอาไว้เช่น บุคคลสวมเครื่องประดับศรีษะคล้ายขนนก ลายนกกระสาบินทวนเข้มนาฬิกา หรือประติมากรรมลอยตัวรูปกบประดับหน้ากลอง มีศูนย์กลางการผลิตบริเวณทางตอนเหนือของประเทศเวียดนามและมณฑลกวางสี ในประเทศจีนตอนใต้

ข้าวในมิติพหุวัฒนธรรม (Rice in multicultural dimension) ข้าว คือวัฒนธรรมด้านอาหาร(Food culture) และวัฒนธรรมร่วม(Co-culture) ของคนอุษาเนย์ เป็นได้ทั้งรูปธรรมและนามธรรม วัฒนธรรมอาหารที่เกิดจากข้าวมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าวัฒนธรรมด้านอื่นซึ่ง       ในบทความนี้อาจจำเพาะไปในวัฒนธรรมด้านอาหารของผู้คนในพื้นที่ประเทศไทย ในมิติพหุวัฒนธรรม ก่อนอื่นเราอาจต้องทำความเข้าใจ วัฒนธรรมการกินข้าว เกิดขึ้นที่ตรงไหน..? ของคนในอุษาคเนย์ เพื่อเราจะได้มองเห็นภาพกว้างร่วมกันของวัฒนธรรมร่วม (Co-culture)

เจ้าเมืองน่านกับราชวงศ์จักรี ในช่วง พ.ศ.๒๒๙๗–๒๓๒๗ หัวเมืองล้านนาต่าง ๆ พยายามแข็งข้อต่อพม่า มีการสู้รบกัน ตลอดมา สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช สามารถโจมตีขับไล่พม่าออกจากเชียงใหม่เป็นผลสำเร็จเมื่อปี พ.ศ.๒๓๑๗ แต่เมืองน่านยังตกอยู่ในฝ่ายพม่า เจ้าน้อยวิฑูร เจ้าเมืองน่านถูกจับและถูกคุมตัวส่งไปยัง กรุงธนบุรี ( พ.ศ.๒๓๒๑ ) เมืองน่านจึงขาดผู้นำ พม่าได้ยกทัพกวาดต้อนผู้คนไปอยู่ที่เชียงแสน

“เมี่ยงมี ป่าอยู่ คนยัง” เมี่ยง เป็นอาหารว่างของคนในภูมิภาคถือเป็นวัฒนธรรมร่วมในอดีตถึงปัจจุบันที่คนรุ่นใหม่ไม่นิยมกันแล้ว พูดถึงเมี่ยงในความทรงจำในอดีตทุกบ้านจะมีเมี่ยงไว้เป็นของกิน และใช้ต้อนรับแขกหรือญาติที่มาเยี่ยมเยือน โดยมีห่อเมี่ยงคู่กับขันหมากและโป้ยาขื่น(กระป๋องยาสูบ) โดยแขกจะแกะห่อเมี่ยงแล้วกินเมี่ยงที่เจ้าของบ้านต้อนรับแล้วจึงพูดคุยปรึกษาเรื่องราวต่างๆ เป็นสุนทรียสนทนา (dialogue) แบบบ้านๆของเรา สิ่งที่น่าสนใจคือเมี่ยงกลายเป็นสินค้าส่งออกของน่านเป็นอันดับต้นๆของภาคเหนือ(อ้างตามงานวิจัยของ การฟื้นฟูรักษาป่าต้นน้ำและการจัดการที่ดินเพื่อยกระดับความเป็น อยู่ของคนในพื้นที่อย่างยั่งยืน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)) และความอ่อนไหวและโจทย์ใหญ่ ในมิติการอนุรักษ์ทั้งภูมิวัฒนธรรมของชุมชนพร้อมระบบนิเวศน์ของป่าให้ยังคงอยู่(การอนุรักษ์ที่ดีที่สุดคือเราต้องยังคงใช้งานมันอยู่ในเวลาปัจจุบันและอนาคต)…ชา เมี่ยง

“ดูราผี สัพพะว่าผีทั้งหลาย อันอยู่ในนารกขงเขต ประเทศป่าไม้และแดนดิน สายสมินเขื่อนถ้ำ ทุกท่าน้ำล่าขึมขำ ทั้งผียำและผีโป่ง ผีเสื้อโท่งและผีเสื้อนา ผีตายโหงและผีตายห่า ผีป่าผีบ้าน ผีเมืองคน ผีตายกลางป่า ไม้ป่าไพรสณฑ์ดงใหญ่ มีทั้งผีเสื้อไร่และผีเสื้อสวน มีทั้งผีหัวหลวง พวงเป็นหมู่และเป็นขุม” ผี คืออะไร ? ได้มีผู้ให้คำจำกัดความเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้หลายประการ เป็นต้นว่า หมายถึงวิญญาณของคนที่ล่วงลับไปแล้วที่แลเห็นไม่ได้ในเวลาปกติหรือเป็นสิ่งที่ปกติจะมองไม่เห็น

วันพระเจ้าน่าน วันที่ ๕ เมษายน ๒๕๖๒ ตรงกับวันพิราลัยของพระเจ้าสุริยะพงษ์ผริตเดชฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ ๖๓ ทุกปีทายาทของพระเจ้าน่าน พร้อมด้วยข้าราชการทั้งภาครัฐและภาคเอกชน พ่อค้า ประชาชนชาวจังหวัดน่าน ได้มาแสดงความกตัญญูกตเวที ถวายราชสักการะ เพื่อน้อมรำลึกถึง พระเจ้าสุริยพงษ์ ผริตเดช เจ้าผู้ครองนครน่าน พระเจ้าสุริยพงษ์ผลิตเดชฯ

หน้ากากไม้ฝาโลงแกะลวดลายรูปบุคคลประดับด้วยเปลือกหอยอายุราว ๓,๒๐๐ ปี ได้จากถ้ำค้างคาวใกล้วัดผาเวียง อ.เวียงสา จ. น่าน บริจาคโดยมูลนิธิ ปรีดี – ดาวใจ สุจริตกุล เมื่อวันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๕๐ มอบคืนให้จังหวัดน่านอย่างเป็นทางการ วันที่ ๓๐ เมษายน

“อัตลักษณ์น่าน” ประวัติศาสตร์เมืองน่านเริ่มปรากฏขึ้นราว พ.ศ. 1825 (พุทธศตวรรษที่ 18 )  นครน่านเป็นดินแดนที่ตั้งอยู่ระหว่างกลุ่มอิทธิพลของล่มน้ำโขงและกลุ่มอิทธิพลล้านนา ของวัฒนธรรมและการค้าภาคพื้นทวีป ก่อน การเปลี่ยนทิศการค้าจะไปอยู่เมืองอ่าว เมืองท่า นครน่าน จึงได้สะสมบ่มเพาะปัญญา จากหลากทิศทาง จนในที่สุดสามารถสร้างรูปแบบอัตลักษณ์อันเป็นฐานรากสำคัญของนครน่าน ขึ้นมาได้ กระนั้น อัตลักษณ์น่านหาได้เติบโตขึ้นเพียงลำพัง หากแต่ได้รับอิทธิพลสกุลช่างทั้งจาก ล้านช้าง

เมืองน่าน วิทยาลัยชุมชนน่าน จัดการศึกษาในระดับอุดมศึกษาที่ต่ำกว่าปริญญา เป็นสถานศึกษาซึ่งจัดการศึกษาโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้การศึกษา วิจัย ให้บริการ ทางวิชาการ ทะนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม และส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อสร้างความเข้มแข็ง ของท้องถิ่นและชุมชน การพัฒนาที่ยั่งยืน เสริมสร้างศักยภาพบุคคล ตอบสนองและสอดคล้องต่อความต้องการ และการประกอบอาชีพของท้องถิ่นและชุมชนซึ่งนำไปสู่การพัฒนาประเทศ ในหมวดวิชา GE วิชาจังหวัดศึกษา (Province Studies