Our Blog

ข้าวในมิติพหุวัฒนธรรม (Rice in multicultural dimension) ข้าว คือวัฒนธรรมด้านอาหาร(Food culture) และวัฒนธรรมร่วม(Co-culture) ของคนอุษาเนย์ เป็นได้ทั้งรูปธรรมและนามธรรม วัฒนธรรมอาหารที่เกิดจากข้าวมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่าวัฒนธรรมด้านอื่นซึ่ง       ในบทความนี้อาจจำเพาะไปในวัฒนธรรมด้านอาหารของผู้คนในพื้นที่ประเทศไทย ในมิติพหุวัฒนธรรม ก่อนอื่นเราอาจต้องทำความเข้าใจ วัฒนธรรมการกินข้าว เกิดขึ้นที่ตรงไหน..?

เจ้าเมืองน่านกับราชวงศ์จักรี ในช่วง พ.ศ.๒๒๙๗–๒๓๒๗ หัวเมืองล้านนาต่าง ๆ พยายามแข็งข้อต่อพม่า มีการสู้รบกัน ตลอดมา สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช สามารถโจมตีขับไล่พม่าออกจากเชียงใหม่เป็นผลสำเร็จเมื่อปี พ.ศ.๒๓๑๗ แต่เมืองน่านยังตกอยู่ในฝ่ายพม่า เจ้าน้อยวิฑูร เจ้าเมืองน่านถูกจับและถูกคุมตัวส่งไปยัง กรุงธนบุรี ( พ.ศ.๒๓๒๑

“เมี่ยงมี ป่าอยู่ คนยัง” เมี่ยง เป็นอาหารว่างของคนในภูมิภาคถือเป็นวัฒนธรรมร่วมในอดีตถึงปัจจุบันที่คนรุ่นใหม่ไม่นิยมกันแล้ว พูดถึงเมี่ยงในความทรงจำในอดีตทุกบ้านจะมีเมี่ยงไว้เป็นของกิน และใช้ต้อนรับแขกหรือญาติที่มาเยี่ยมเยือน โดยมีห่อเมี่ยงคู่กับขันหมากและโป้ยาขื่น(กระป๋องยาสูบ) โดยแขกจะแกะห่อเมี่ยงแล้วกินเมี่ยงที่เจ้าของบ้านต้อนรับแล้วจึงพูดคุยปรึกษาเรื่องราวต่างๆ เป็นสุนทรียสนทนา (dialogue) แบบบ้านๆของเรา สิ่งที่น่าสนใจคือเมี่ยงกลายเป็นสินค้าส่งออกของน่านเป็นอันดับต้นๆของภาคเหนือ(อ้างตามงานวิจัยของ การฟื้นฟูรักษาป่าต้นน้ำและการจัดการที่ดินเพื่อยกระดับความเป็น อยู่ของคนในพื้นที่อย่างยั่งยืน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.))

“ดูราผี สัพพะว่าผีทั้งหลาย อันอยู่ในนารกขงเขต ประเทศป่าไม้และแดนดิน สายสมินเขื่อนถ้ำ ทุกท่าน้ำล่าขึมขำ ทั้งผียำและผีโป่ง ผีเสื้อโท่งและผีเสื้อนา ผีตายโหงและผีตายห่า ผีป่าผีบ้าน ผีเมืองคน ผีตายกลางป่า ไม้ป่าไพรสณฑ์ดงใหญ่ มีทั้งผีเสื้อไร่และผีเสื้อสวน มีทั้งผีหัวหลวง พวงเป็นหมู่และเป็นขุม” ผี

วันพระเจ้าน่าน วันที่ ๕ เมษายน ๒๕๖๒ ตรงกับวันพิราลัยของพระเจ้าสุริยะพงษ์ผริตเดชฯ เจ้าผู้ครองนครน่าน องค์ที่ ๖๓ ทุกปีทายาทของพระเจ้าน่าน พร้อมด้วยข้าราชการทั้งภาครัฐและภาคเอกชน พ่อค้า ประชาชนชาวจังหวัดน่าน ได้มาแสดงความกตัญญูกตเวที ถวายราชสักการะ เพื่อน้อมรำลึกถึง พระเจ้าสุริยพงษ์

หน้ากากไม้ฝาโลงแกะลวดลายรูปบุคคลประดับด้วยเปลือกหอยอายุราว ๓,๒๐๐ ปี ได้จากถ้ำค้างคาวใกล้วัดผาเวียง อ.เวียงสา จ. น่าน บริจาคโดยมูลนิธิ ปรีดี – ดาวใจ สุจริตกุล เมื่อวันที่ ๒๒ กรกฎาคม ๒๕๕๐ มอบคืนให้จังหวัดน่านอย่างเป็นทางการ